Ordu Meşhur Yemekleri ve Yöresel Lezzetleri
Dünya fındık üretiminin kalbi olan Ordu, zengin endemik ot yemekleri, meşhur turşu kavurmaları ve Karadeniz'in taze deniz ürünleriyle şekillenen doğa ile iç içe bir mutfak kültürüne sahiptir.
Ordu mutfağında 15 farklı meşhur yemek bulunmaktadır. Bu yemekler, şehrin kültürel mirasını yansıtan ve nesilden nesile aktarılan özel tariflerdir.
Ordu'nin Meşhur Yemekleri
Ordu ilinde bulunan en popüler ve geleneksel yemekleri keşfedin. Her biri kendine özgü lezzeti ve hazırlanış şekliyleKaradeniz mutfağının zenginliğini yansıtır.
Tirmit Kavurması
Ordu'nun yüksek kesimlerinde yetişen ve yöre halkı tarafından çok sevilen tirmit mantarı ile yapılan bir yemektir. Mantarlar temizlenip doğrandıktan sonra soğan, biber ve domates ile sotelenir. Et tadını andıran lezzetiyle bilinen tirmit, mevsiminde pazarlarda en çok aranan ürünlerdendir.
Keşkek (Ordu Usulü)
Anadolu'nun birçok yerinde yapılan keşkek, Ordu'da düğün ve bayramların vazgeçilmez yemeğidir. Buğday (yarma) ve etin saatlerce dövülerek sakız kıvamına getirilmesiyle hazırlanır. Ordu usulü keşkekte genellikle üzerine bol tereyağlı ve salçalı sos gezdirilerek servis yapılır.
Zetiyani
Ordu'da yaşayan Gürcü kökenli vatandaşların mutfağından şehre yayılan, taze fasulye ile yapılan özel bir yemektir. Fasulyeler bütün halde veya iri parçalar halinde, bol sarımsak, kişniş ve ceviz ile pişirilir. Zeytinyağlılara benzeyen ancak baharat dengesiyle ayrışan aromatik bir sebze yemeğidir.
Mısır Ekmeği
Karadeniz sofralarının olmazsa olmazı mısır ekmeği, Ordu'da da her öğün tüketilen temel bir gıdadır. Mısır unu, su ve tuz ile hazırlanan hamur, tercihen kuzine sobasında veya fırında pişirilir. Yoğurtla, turşu kavurmasıyla veya balık yemekleriyle birlikte mükemmel bir uyum sağlar.
Yalıköy Köftesi
Ordu'nun Fatsa ilçesine bağlı Yalıköy beldesine özgü, lezzetiyle ün salmış bir köfte türüdür. Dana eti ve iç yağı kullanılarak hazırlanan harç, ekmek içi kullanılmadan sadece tuz ve baharatla yoğrulur. Izgarada pişirilen köfteler, kendine has sulu yapısı ve et tadının ön planda olmasıyla bilinir.
Fındıklı Burma Tatlısı
Dünyanın en kaliteli fındıklarının yetiştiği Ordu'da, bayramların ve özel günlerin baş tacı olan şerbetli bir tatlıdır. İncecik açılan yufkaların içine bolca dövülmüş fındık serpilip oklavaya sarılarak büzülmesiyle hazırlanır. Üzerine dökülen sıcak şerbetle tatlanan bu çıtır tatlı, fındık aromasını en iyi hissettiren lezzetlerdendir.
İçli Tava
Hamsili pilavın tavada pişirilen ve hamsilerin dış kabuk oluşturduğu özel bir versiyonudur. Tavanın tabanına dizilen hamsilerin üzerine baharatlı, kuş üzümlü ve fıstıklı iç pilav yayılır, üzeri tekrar hamsi ile kapatılır. Nar gibi kızarana kadar pişirilen bu yemek, görsel bir şölen sunar.
Hamsi Köftesi
Kılçıkları temizlenmiş taze hamsilerin ince ince doğranıp yeşillikler ve mısır unu ile yoğrulmasıyla yapılan bir köfte çeşididir. Tavada kızartılarak pişirilen bu köfteler, balık sevmeyenlerin bile keyifle tükettiği çıtır bir lezzettir. Yanında bol limon ve roka ile servis edilir.
Sakarca Mıhlaması
Fındık bahçelerinde kendiliğinden yetişen, soğanlı bir bitki olan sakarca ile hazırlanan yöresel bir lezzettir. Temizlenen sakarcalar haşlandıktan sonra mısır unu ve yumurta ile karıştırılarak tavada kızartılır veya soğanla kavrulup üzerine yumurta kırılır. Beyaz çiçekli bu bitki, Ordu mutfağının karakteristik tatlarındandır.
Fasulye Turşusu Kavurması
Yazın kurulan taze fasulye turşularının kışın sudan geçirilip tuzunun alınması ve ardından soğanla kavrulmasıyla yapılan çok popüler bir yemektir. Yanında mısır ekmeği ve çay ile tüketilmesi bir Ordu geleneğidir. Ekşimsi tadı ve kavrulmuş soğanın lezzetiyle iştah açıcı bir ara sıcak veya ana yemektir.
Galdirik Kavurması
İlkbaharda Ordu yaylalarında ve fındık bahçelerinde yetişen galdirik otunun (hodan) sap kısımları kullanılarak yapılır. Haşlanan otlar doğranır ve soğanla kavrulduktan sonra üzerine yumurta kırılarak veya sade olarak servis edilir. Kendine has aromasıyla bölgenin en sevilen ot yemeklerinden biridir.
Melocan Kavurması
Ordu'nun zengin bitki örtüsünden toplanan, diken ucu olarak da bilinen melocan bitkisinin taze sürgünleriyle yapılan hafif bir yemektir. Önce haşlanıp acı suyu süzülen melocanlar, bol soğan ve sarımsak ile tereyağında kavrulur. Doğal ve sağlıklı bir lezzet arayanlar için mükemmel bir seçenektir.
Ordu Yağlısı
Ordu'ya özgü bir pide çeşidi olan Ordu Yağlısı, genellikle kıymalı veya peynirli iç harç ile hazırlanır ancak en belirgin özelliği pişmeye yakın üzerine kırılan yumurta ve bol tereyağıdır. Kenarları gevrek, ortası yumuşak olan bu pide, fırından çıkar çıkmaz üzerine sürülen tereyağı ile servis edilir. Pazar kahvaltılarının ve özel günlerin vazgeçilmezidir.
Pancar Çorbası (Karalahana)
Karadeniz bölgesinde 'pancar' olarak adlandırılan karalahana ile yapılan, Ordu mutfağının vazgeçilmez çorbasıdır. İnce kıyılmış karalahanalar, mısır yarması ve barbunya ile birlikte pişirilir, mısır unu ve iç yağı ile kıvam verilir. Özellikle kış aylarında tüketilen, besleyici değeri yüksek ve yöresel sofraların baş tacı olan bir yemektir.
Ordu Tostu
Ordu'nun en meşhur sokak lezzetlerinden biri olan bu tost, şehre özgü büyük ve yumuşak bir ekmekle yapılır. Tost makinesinde iyice ezilerek inceltilen ekmeğin içine özel sucuk konulur ve üzerine tereyağı sürülmeden, sadece içindeki malzemenin yağıyla pişirilir. Kendine has ekmeği ve ezilme tekniği sayesinde çıtır bir dokuya ve eşsiz bir lezzete sahiptir.
Ordu Mutfağı Hakkında
Ordu mutfağı, Karadeniz'in coğrafi yapısının ve ikliminin doğrudan tencereye yansıdığı, yeşilin her tonunun sofrada yer bulduğu özel bir yapıdır. Şehrin mutfak karakterini belirleyen en önemli unsur, doğadan toplanan yenilebilir otlar ve bitkilerdir. Melocan, galdirik, sakarca, tirmit ve ısırgan gibi bitkiler, hem taze olarak tüketilir hem de kışın yenmek üzere turşusu kurulur. Bu turşular daha sonra soğan ve tereyağı ile kavrularak 'turşu kavurması' adıyla sofraların baş tacı olur. Deniz ürünleri, özellikle de hamsi, Ordu mutfağının vazgeçilmezidir. Hamsi sadece tavada veya ızgarada değil, buğulama, köfte ve hatta ekmek yapımında (hamsikoli) kullanılır. Bunun yanı sıra mısır unu, buğday ununa göre çok daha yaygın bir kullanıma sahiptir; mısır ekmeği hemen her yemeğin yanında tüketilir. Ordu'nun bir diğer önemli lezzet durağı ise kahvaltıları ve atıştırmalıklarıdır. Meşhur 'Ordu Tostu', özel ekmeği ve ezme sucuğu ile şehre özgü bir lezzet markası haline gelmiştir. Tatlılarda ise bölgenin 'yeşil altını' olarak bilinen fındık başroldedir; fındıklı burma tatlısı ve fındıklı un helvası bayramların ve özel günlerin vazgeçilmezidir.
Ordu Mutfak Kültürü
Ordu mutfak kültürü, 'yayla' ve 'sahil' yaşamının bir sentezidir. Yaylalarda hayvancılığa dayalı olarak tereyağı, peynir ve et ürünleri ön plana çıkarken, sahil kesiminde balıkçılık ve sebze ağırlıklı bir beslenme hakimdir. Mutfakta 'kuzine' kültürü hala yaşatılmaktadır; kuzine sobalarında pişen mısır ekmekleri ve demlenen çaylar, aile içi sosyalleşmenin merkezindedir. Ordu'da 'pancar' kelimesi genellikle karalahana için kullanılır ve 'Pancar Çorbası' şehrin en ikonik yemeğidir. Ayrıca, kışa hazırlık (kışlık yapma) geleneği çok güçlüdür; yazın toplanan ürünler kurutularak, pekmez yapılarak veya turşulanarak saklanır.
Ordu'nin Özel Malzemeleri
Ordu mutfağında kullanılan özel ve yerel malzemeler, yemeklerin karakteristik lezzetini oluşturur. Bu malzemeler, şehrin coğrafi konumu ve iklim koşulları sayesinde yetişen veya üretilen özgün ürünlerdir.
Ordu Mutfağında Pişirme Teknikleri
Ordu yöresel yemekleri, geleneksel pişirme teknikleri kullanılarak hazırlanır. Bu teknikler, yüzyıllardır süregelen deneyimlerle geliştirilmiş ve günümüze kadar aktarılmıştır.
Ordu Mutfağının Tarihçesi
Ordu'nun mutfak tarihi, antik çağlardan bu yana bölgede yaşayan medeniyetlerin tarım ve balıkçılık alışkanlıklarına dayanır. Bölgenin engebeli arazisi, buğday tarımını zorlaştırdığı için mısır tarımı tarihsel olarak daha fazla gelişmiş ve bu durum ekmek kültürünü şekillendirmiştir. 19. yüzyıldan itibaren fındık üretiminin bölge ekonomisinin temeli haline gelmesiyle, fındık sadece ticari bir ürün olmaktan çıkıp mutfağın her alanına (tatlılar, çorbalar, pilavlar) girmiştir. Ayrıca, mübadele dönemlerinde ve tarihsel göçlerde Gürcü ve Kafkas mutfaklarının etkileri de Ordu mutfağındaki çeşitliliği artırmıştır.