Çorum Meşhur Yemekleri ve Yöresel Lezzetleri
Dünyaca ünlü leblebisi, Hitit medeniyetinden miras kalan köklü tarihi ve İskilip dolması gibi coğrafi işaretli eşsiz lezzetleriyle tanınan, Orta Karadeniz ile İç Anadolu'nun geçiş noktasındaki gastronomi şehri.
Çorum mutfağında 12 farklı meşhur yemek bulunmaktadır. Bu yemekler, şehrin kültürel mirasını yansıtan ve nesilden nesile aktarılan özel tariflerdir.
Çorum'nin Meşhur Yemekleri
Çorum ilinde bulunan en popüler ve geleneksel yemekleri keşfedin. Her biri kendine özgü lezzeti ve hazırlanış şekliyleKaradeniz mutfağının zenginliğini yansıtır.
Kargı Tulum Peyniri
Çorum'un Kargı ilçesinde, sonbahar sütlerinden elde edilen ve koyun/keçi derilerine basılarak olgunlaştırılan özel bir peynirdir. Kendine has aroması, yağlı ve hafif tuzlu yapısıyla kahvaltıların baş tacıdır. Coğrafi işaretli bir ürün olup, yöresel meze tabaklarında da sıkça yer alır.
Keşkek
Dövülmüş buğday ve etin büyük kazanlarda saatlerce pişirilip tahta kaşıklarla dövülerek sakız gibi bir kıvam almasıyla hazırlanır. Çorum düğünlerinin sabahında misafirlere ikram edilen en önemli geleneksel yemeklerden biridir. Üzerine bol tereyağlı ve salçalı sos gezdirilir.
Madımak Yemeği
Orta Anadolu ve Çorum kırsalında kendiliğinden yetişen madımak otunun toplanıp ince ince kıyılmasıyla yapılan bir yemektir. Genellikle bulgur ve pastırma eklenerek pişirilir, üzerine sarımsaklı yoğurt dökülerek yenir. Zahmetli toplanması ve ayıklanması nedeniyle kıymetli bir yemektir.
Haşhaşlı Çörek
Mayalı hamurun açılarak içine bol miktarda ezilmiş haşhaş ve ceviz karışımı sürülmesiyle yapılan, kat kat ve tel tel ayrılan bir çörektir. Çorum kahvaltılarının ve çay saatlerinin en sevilen eşlikçisidir. Haşhaşın verdiği kendine has aroma bu çöreği özel kılar.
Gül Burma
İncecik açılan yufkaların içine bol ceviz serpilip büzülerek gül şekli verilmesiyle hazırlanan şerbetli bir tatlıdır. Çorum düğünlerinin ve bayram sofralarının vazgeçilmez tatlılarından biridir. Nar gibi kızaran hamurun üzerine soğuk şerbet dökülerek çıtırlığı korunur.
Hingel
Büyük parçalar halinde kesilen hamurun içine kıymalı veya patatesli harç konularak kapatılmasıyla yapılan bir mantı türüdür. Suda haşlandıktan sonra üzerine bol tereyağlı, salçalı veya yoğurtlu sos gezdirilir. Çorum ve çevresinde oldukça popüler olan doyurucu bir ana yemektir.
Yırtma Aşı
Taze asma yapraklarının elle parçalanarak (yırtılarak) pişirilmesiyle hazırlanan, hafif ekşimsi ve çok lezzetli bir sebze yemeğidir. Genellikle içerisine pirinç veya yarma eklenir ve üzerine sarımsaklı yoğurt dökülerek servis edilir. Bahar aylarında taze yapraklarla yapılması makbuldür.
Leblebi Helvası
Çorum'un meşhur sarı leblebisinin toz haline getirilmesiyle yapılan, hafif ve aromatik bir tatlıdır. Leblebi tozu tereyağında kavrulduktan sonra süt ve şeker şerbeti ile buluşturulur. Şehrin simgesi olan leblebinin tatlıya dönüşmüş en güzel halidir.
Çatal Aşı
Yeşil mercimek ve yarma buğdayın başrolde olduğu, hem besleyici hem de doyurucu bir çorba türüdür. İçerisine lezzet vermesi için nane ve tereyağlı sos eklenir, sıcak veya ılık olarak tüketilir. Özellikle kış aylarında sıkça yapılan, yöresel bir başlangıç yemeğidir.
Sırık Kebabı
Bütün bir kuzunun veya oğlağın temizlendikten sonra uzun bir sırığa geçirilip, odun ateşinde saatlerce çevrilerek pişirilmesiyle yapılır. Etin yağı eriyip tekrar etin üzerine akarak lezzetini artırır ve dışı nar gibi kızarırken içi yumuşacık kalır. Çorum'un Kargı ilçesiyle özdeşleşmiş bir lezzettir.
Çorum Mantısı
Klasik mantıdan farklı olarak fırınlanarak kurutulan ve daha sonra pişirilen, Çorum mutfağının en sevilen hamur işlerinden biridir. Fırınlandığı için dışı hafif kıtır kalır ve üzerine sarımsaklı yoğurt ile salçalı sos dökülerek servis edilir. Bazı yörelerde 'Kuru Mantı' olarak da bilinir.
İskilip Dolması
Çorum'un İskilip ilçesine özgü, genellikle düğünlerde ve özel günlerde yapılan çok zahmetli ve lezzetli bir yemektir. Pirinçler, dev kazanlarda pişen etin buharıyla, 'ca' adı verilen özel bez torbalar içinde saatlerce demlenerek pişirilir. Yanında sirke salatası ve ayran ile servis edilmesi gelenektir.
Karadeniz Bölgesindeki Diğer Şehirler
Karadeniz bölgesindeki diğer şehirlerin meşhur yemeklerini de keşfedebilirsiniz.
Çorum Mutfağı Hakkında
Çorum mutfağı, Orta Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinin iklimsel ve kültürel özelliklerinin harmanlandığı zengin bir yapıya sahiptir. Şehir, sadece Türkiye'de değil dünyada da 'Leblebi Diyarı' olarak bilinse de, mutfak kültürü bunun çok ötesindedir. Buğday ve hamur işlerinin ağırlıkta olduğu Çorum sofralarında, yöresel otlar, sebzeler ve et yemekleri dengeli bir şekilde yer alır. Özellikle düğün ve bayram gibi özel günlerde kurulan sofralar, şehrin misafirperverliğini ve paylaşma kültürünü yansıtır. Şehrin en ikonik yemeklerinden biri, yapımı saatler süren ve özel kazanlarda hazırlanan İskilip Dolması'dır. Bu yemek, bir dolma çeşidi olmaktan ziyade, et suyu buharında pişen pirinç ve etin muazzam uyumunu sergileyen bir şölen yemeğidir. Ayrıca Çorum mantısı, kuru mantı olarak da bilinir ve fırınlandıktan sonra pişirilmesiyle diğer yörelerden ayrılır. Sırık kebabı ise özellikle kuzu etinin bütün halde pişirilmesiyle yapılan, çoban geleneğinden gelen bir başka önemli lezzettir. Çorum mutfağında çorbaların da ayrı bir yeri vardır. Çatal aşı, toyga aşı ve helle çorbası gibi yöresel çorbalar, özellikle kış aylarında sofraların vazgeçilmezidir. Tatlılarda ise un helvası, baklava çeşitleri ve leblebi tozuyla yapılan kurabiyeler öne çıkar. Şehir, Hititlerden günümüze uzanan tahıl ambarı olma özelliğini, ekmek ve hamur işi çeşitliliğinde (kömbe, yanıç, cızlak) hala yaşatmaktadır.
Çorum Mutfak Kültürü
Çorum mutfak kültürü, geleneksel Anadolu misafirperverliğinin en güzel örneklerini sunar. Yemekler genellikle imece usulü hazırlanır ve kalabalık sofralarda yenir. 'Çorum Beşlisi' olarak bilinen düğün yemeği geleneği (Düğün çorbası, et yahnisi, pilav, su böreği ve baklava/helva) şehrin gastronomi ritüellerinin başında gelir. Sabah kahvaltılarında ve ikindi çaylarında hamur işleri (haşhaşlı çörek, katmer) eksik olmaz. Ayrıca leblebi üretimi, sadece bir atıştırmalık değil, ustalık gerektiren ve babadan oğula geçen bir zanaat kültürüdür.
Çorum'nin Özel Malzemeleri
Çorum mutfağında kullanılan özel ve yerel malzemeler, yemeklerin karakteristik lezzetini oluşturur. Bu malzemeler, şehrin coğrafi konumu ve iklim koşulları sayesinde yetişen veya üretilen özgün ürünlerdir.
Çorum Mutfağında Pişirme Teknikleri
Çorum yöresel yemekleri, geleneksel pişirme teknikleri kullanılarak hazırlanır. Bu teknikler, yüzyıllardır süregelen deneyimlerle geliştirilmiş ve günümüze kadar aktarılmıştır.
Çorum Mutfağının Tarihçesi
Çorum'un mutfak tarihi, binlerce yıl öncesine, Hitit İmparatorluğu'nun başkenti Hattuşa'ya kadar uzanır. Arkeolojik kazılarda bulunan tahıl siloları ve mutfak gereçleri, bölgenin antik çağlardan beri önemli bir tarım ve gastronomi merkezi olduğunu kanıtlar. Hitit metinlerinde geçen ekmek çeşitleri ve kurban yemekleri, bugünkü Çorum mutfağının temellerini oluşturur. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde ise ticaret yolları üzerinde bulunması, mutfağın çeşitlenmesini sağlamış; özellikle leblebicilik 17. yüzyıldan itibaren şehre özgü bir zanaat haline gelmiştir.