Mersin Meşhur Yemekleri ve Yöresel Lezzetleri
Tantunisi, cezeryesi ve kerebiçi ile ünlü, Akdeniz ve Orta Doğu mutfaklarının eşsiz bir sentezini sunan, Yörük ve Arap etkilerinin harmanlandığı lezzet başkenti.
Mersin mutfağında 14 farklı meşhur yemek bulunmaktadır. Bu yemekler, şehrin kültürel mirasını yansıtan ve nesilden nesile aktarılan özel tariflerdir.
Mersin'nin Meşhur Yemekleri
Mersin ilinde bulunan en popüler ve geleneksel yemekleri keşfedin. Her biri kendine özgü lezzeti ve hazırlanış şekliyleAkdeniz mutfağının zenginliğini yansıtır.
Kaynar (Lohusa Şerbeti)
Mersin ve Çukurova bölgesinde yeni doğum yapan kadınlara ve misafirlere ikram edilen, bol baharatlı sıcak bir içecektir. Yedi çeşit baharatın kaynatılmasıyla elde edilir ve üzeri bol ceviz ile süslenir. Kış aylarında iç ısıtıcı ve bağışıklık güçlendirici olarak da tüketilir.
Mavi Yengeç
Mersin'in Silifke ve Taşucu bölgelerinde, özellikle Dalyan lagününde avlanan mavi yengeçler, bölgenin gurme lezzetlerinden biridir. Genellikle közde veya haşlanarak pişirilir ve üzerine limon sıkılarak yenir. Beyaz ve tatlımsı etiyle deniz ürünleri severlerin favorisidir.
Topalak Çorbası
İnce bulgur ve unla hazırlanan minik köftelerin, nohut ve salçalı su ile pişirilmesiyle yapılan, Mersin Yörük kültürüne ait bir çorbadır. İçindeki köftelerin yuvarlak şeklinden dolayı 'topalak' adını almıştır. Hem doyurucu hem de besleyici bir kış yemeğidir.
Gölevez
Mersin'in Anamur ve Bozyazı ilçelerinde yetişen, patatese benzeyen tropikal bir kök sebze ile yapılan yemektir. Genellikle etli ve nohutlu olarak pişirilir, pişerken limon sıkılması sebzenin salgıladığı sıvıyı dengelemek için önemlidir. Kıbrıs ve Akdeniz mutfağında da bilinen, bölgeye has özel bir lezzettir.
Karsambaç
Mersin'in yaylalarından getirilen temiz karın üzerine pekmez veya şerbet dökülmesiyle hazırlanan doğal bir tatlıdır. Yaz aylarının kavurucu sıcağında serinlemek için tüketilen, Anadolu'nun en eski dondurma türevlerinden biridir. Genellikle gül şerbeti veya üzüm pekmezi ile tatlandırılır.
Mamül
Kerebiçe benzeyen ancak genellikle köpüksüz tüketilen, içi hurma, ceviz veya fıstık dolgulu bir kurabiyedir. Özel ahşap kalıplarla şekil verilerek pişirilir ve üzerine pudra şekeri serpilir. Özellikle bayramlarda misafirlere ikram edilen önemli bir tatlıdır.
Yüksük Çorbası
Düğünlerde ve özel günlerde sıkça yapılan, mantı benzeri hamur parçaları ve nohutla hazırlanan doyurucu bir çorbadır. Hamurlar yüksük şeklinde kesildiği için bu adı almıştır. Ekşili ve salçalı suyu ile hem besleyici hem de iştah açıcı bir başlangıç yemeğidir.
Tarsus Usulü Humus
Mersin'in Tarsus ilçesinde humus bir meze değil, sıcak servis edilen bir ana yemek gibidir. Nohut ezmesi ve tahin karışımı, güveçte veya tabakta sıcak olarak, üzerine bol tereyağlı pul biber ve tercihe göre pastırma veya sucuk eklenerek sunulur. Kıvamı yumuşak ve lezzeti yoğundur.
Sıkma
Mersin kahvaltılarının ve çay saatlerinin vazgeçilmezi olan, sacda pişmiş yufka ekmeği ile yapılan bir dürüm çeşididir. İçerisine genellikle peynir, soğan, maydanoz karışımı veya patatesli harç konulur ve sıcakken tereyağı sürülerek rulo yapılır. Yörük kültürünün şehre kazandırdığı en pratik lezzetlerden biridir.
Tarsus Kebabı
Adana kebabına benzemekle birlikte, harcına soğan eklenmesiyle ondan ayrılan lezzetli bir kebap türüdür. Zırhla çekilmiş kuzu kıyması, soğan, maydanoz ve baharatlarla yoğrulup şişlere dizilerek kömür ateşinde pişirilir. Genellikle yanında közlenmiş sebzeler ve sumaklı soğan salatası ile servis edilir.
Batırık
Kısıra benzeyen ancak daha sulu kıvamda tüketilebilen, Mersin ve çevresine has besleyici bir soğuk yemektir. İnce bulgur, tahin ve kavrulmuş yer fıstığının domates, salatalık ve yeşilliklerle harmanlanmasıyla yapılır. İsteğe göre köfte şeklinde sıkılarak veya sulandırılarak çorba gibi tüketilir.
Kerebiç
Mersin'e özgü, özellikle Ramazan aylarında tüketilen, içi fıstık veya ceviz dolu irmikli bir kurabiyedir. Kerebiçi diğer tatlılardan ayıran en önemli özellik, yanında servis edilen beyaz renkli, hafif aromalı çöven otu köpüğüdür. Bu köpük tatlıya eşsiz bir hafiflik ve lezzet katar.
Cezerye
Havucun ana vatanı Mersin'den dünyaya yayılan, kıvamı lokuma benzeyen enerjik bir tatlıdır. Havuçların haşlanıp şekerle kavrulması ve içine bolca Antep fıstığı, ceviz veya fındık eklenmesiyle hazırlanır. Genellikle üzerine Hindistan cevizi serpilerek sunulur.
Mersin Tantuni
Mersin'in en meşhur sokak lezzeti olan tantuni, kuşbaşı doğranmış etin haşlandıktan sonra sacda pamuk yağı ve toz biberle kavrulmasıyla yapılır. Genellikle açık ekmek (lavaş) veya somun ekmek arasına soğan, maydanoz, domates ve sumak eklenerek servis edilir. Yanında turşu ve limon ile tüketilmesi bir gelenektir.
Mersin Mutfağı Hakkında
Mersin mutfağı, Akdeniz'in bereketli topraklarından ve zengin tarihinden beslenen, etnik çeşitliliğin tencereye yansıdığı nadide bir mutfaktır. Şehrin en bilinen lezzeti Tantuni, sokak lezzeti kültürünün zirvesi olarak kabul edilirken, Tarsus kebabı gibi ızgara çeşitleri de damaklarda iz bırakır. Yörük kültürünün mirası olan hamur işleri, özellikle kahvaltıların vazgeçilmezi olan 'sıkma', şehrin gastronomik kimliğinin önemli bir parçasıdır. Sebze ve meyve çeşitliliği açısından Türkiye'nin en zengin bölgelerinden biri olan Mersin'de, turunçgiller, Anamur muzu ve Silifke çileği gibi coğrafi işaretli ürünler mutfağın temel taşlarını oluşturur. Yemeklerde zeytinyağı, nar ekşisi ve sumak kullanımı oldukça yaygındır. Ayrıca bakliyat kullanımı, özellikle bulgur, yöresel yemeklerde sıkça karşımıza çıkar. Tatlı kültürü de en az tuzlular kadar gelişmiştir. Havuçtan yapılan enerji deposu cezerye ve beyaz köpük helvasıyla servis edilen içi fıstık veya ceviz dolu kerebiç, Mersin'e özgü tatlıların başında gelir. Şehir, hem deniz ürünleri (Mavi Yengeç gibi) hem de kara mutfağının en seçkin örneklerini sunarak gastronomi turizmi için önemli bir durak haline gelmiştir.
Mersin Mutfak Kültürü
Mersin mutfak kültürü, Yörük, Türkmen, Arap ve Girit göçmenlerinin mutfak alışkanlıklarının birleşimiyle şekillenmiştir. Yemekler genellikle bol baharatlı, ekşili ve yağlıdır. 'Sıkma' ve ayran ikilisiyle yapılan kahvaltılar, öğle ve akşam yemeklerinde tüketilen Tantuni ve Tarsus Kebabı, şehrin günlük yaşam ritminin bir parçasıdır. Misafirperverlik, sofraların zenginliği ve yemeklerin paylaşılması Mersin kültüründe büyük önem taşır. Özellikle Tarsus ilçesi, kendine has lahmacunu ve kebabıyla ayrı bir gastronomi merkezi gibidir.
Mersin'nin Özel Malzemeleri
Mersin mutfağında kullanılan özel ve yerel malzemeler, yemeklerin karakteristik lezzetini oluşturur. Bu malzemeler, şehrin coğrafi konumu ve iklim koşulları sayesinde yetişen veya üretilen özgün ürünlerdir.
Mersin Mutfağında Pişirme Teknikleri
Mersin yöresel yemekleri, geleneksel pişirme teknikleri kullanılarak hazırlanır. Bu teknikler, yüzyıllardır süregelen deneyimlerle geliştirilmiş ve günümüze kadar aktarılmıştır.
Mersin Mutfağının Tarihçesi
Antik çağlarda Kilikya olarak bilinen bölge, tarih boyunca Hititler, Asurlular, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Osmanlılar gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu zengin tarihsel katmanlaşma, mutfak kültürüne de yansımıştır. Liman kenti olması sebebiyle ticaret yolları üzerinde bulunması, farklı baharatların ve pişirme tekniklerinin şehre girmesini sağlamıştır. Özellikle Arap coğrafyasıyla olan yakınlık ve göçler, baharat kullanımını ve humus gibi meze kültürünü pekiştirmiştir. Yörüklerin göçebe yaşam tarzı ise et ve süt ürünlerinin işlenmesi ile saklanması (kurutma, kavurma) tekniklerini geliştirmiştir.