Bartın Meşhur Yemekleri ve Yöresel Lezzetleri
Batı Karadeniz'in incisi Bartın, taze deniz ürünleri, meşhur Amasra salatası ve yöresel hamur işleriyle şekillenen köklü bir mutfak kültürüne sahiptir.
Bartın mutfağında 14 farklı meşhur yemek bulunmaktadır. Bu yemekler, şehrin kültürel mirasını yansıtan ve nesilden nesile aktarılan özel tariflerdir.
Bartın'nin Meşhur Yemekleri
Bartın ilinde bulunan en popüler ve geleneksel yemekleri keşfedin. Her biri kendine özgü lezzeti ve hazırlanış şekliyleKaradeniz mutfağının zenginliğini yansıtır.
Gartla
Mayalı hamurun kızgın yağda pişirilmesiyle yapılan, pişi benzeri bir hamur işidir. Bartın yöresinde özellikle kandil günlerinde veya kahvaltılarda sıcak sıcak tüketilir, peynir ve zeytinle mükemmel uyum sağlar.
Unlu İskorpit
Karadeniz'e kıyısı olan Bartın'da sıkça tüketilen, dikenli ve zehirli yüzgeçleri temizlendikten sonra beyaz etiyle yapılan lezzetli bir balık yemeğidir. Genellikle mısır ununa bulanarak tavada kızartılır veya buğulama olarak pişirilir.
Tatlı Börek
İç harcında ceviz, fındık, kuru üzüm ve şeker bulunan, el açması yufkalarla hazırlanan geleneksel bir tatlıdır. Bayramlarda ve özel günlerde sıkça yapılan bu börek, çıtır dokusu ve zengin iç malzemesiyle bilinir.
Döşemeli Mancar
Karalahana veya pazı yapraklarının (mancar) soğan, salça ve bazen bulgur ile kat kat tencereye döşenerek pişirildiği yöresel bir sebze yemeğidir. Genellikle yoğurt ile servis edilir ve kış aylarının vazgeçilmez vitamin deposudur.
İncir Dondurması
Bartın yöresinde yetişen incirlerle yapılan, yapay katkı maddesi içermeyen doğal ve hafif bir tatlıdır. Süt, şeker ve kuru incirin uyumuyla hazırlanan bu dondurma, özellikle yaz aylarında serinletici bir lezzet olarak tercih edilir.
Galla Bazlaması
Bartın'ın kadınlar pazarında (Galla Pazarı) sıkça rastlanan, içi kıymalı, patatesli veya peynirli harçla doldurulmuş kapalı bir bazlama çeşididir. Sac üzerinde pişirilir ve sıcakken üzerine tereyağı sürülerek yenir.
Şap Şap Köfte
Adını hazırlanırken kıymanın yoğrulma sesinden alan, Bartın'a özgü lezzetli bir köfte çeşididir. Dana ve kuzu kıyma karışımıyla hazırlanır, ızgarada veya tavada pişirilerek yanında piyaz ve közlenmiş sebzelerle servis edilir.
Halışka
Bartın'da yaşayan Tatarların mutfağından gelen, hamur parçalarının haşlanıp üzerine tavuk eti ve cevizli sos eklenmesiyle yapılan bir yemektir. Hem doyurucu hem de besleyici olan bu yemek, özellikle kalabalık misafir sofralarında tercih edilir.
Tavuklu Köy Böreği
El açması yufkaların arasına haşlanmış ve didiklenmiş tavuk eti ile hazırlanan iç harcın döşenmesiyle yapılan doyurucu bir börektir. Üzeri nar gibi kızarana kadar fırınlanır ve genellikle ayran ile birlikte ana öğün olarak tüketilir.
Kabak Burması
İnce açılan yufkaların içine rendelenmiş bal kabağı ve ceviz içi konularak rulo yapılmasıyla hazırlanan tatlı bir börektir. Fırında nar gibi kızardıktan sonra üzerine şerbet dökülmez, genellikle pudra şekeri serpilerek veya sade olarak tüketilir, ancak şerbetli versiyonları da mevcuttur.
Yumurtalı İsput (Hodran)
Bölgede 'isput' veya 'hodran' olarak bilinen yabani otun soğanla kavrulup üzerine yumurta kırılmasıyla yapılan bir yemektir. İlkbahar aylarında toplanan bu ot, hem şifalı kabul edilir hem de kendine has aromasıyla kahvaltılarda veya ara öğünlerde tüketilir.
Pirinçli Mantı
Klasik kıymalı mantıdan farklı olarak iç harcında pirinç kullanılan, Bartın mutfağının özgün hamur işlerinden biridir. Genellikle tavuk suyu ile haşlanır ve üzerine bol tereyağlı sos ile yoğurt dökülerek servis edilir. Düğün ve bayram sofralarının aranan lezzetidir.
Amasra Salatası
Bartın'ın Amasra ilçesiyle özdeşleşmiş, görsel bir şölen sunan ve içinde en az 20-30 çeşit malzeme barındıran meşhur bir salatadır. Malzemelerin katman katman ve sanatsal bir şekilde yerleştirilmesiyle hazırlanır, özel sosuyla balık yemeklerinin yanında mutlaka tüketilir.
Pum Pum Çorbası
Bartın yöresine özgü, mısır unu ile yapılan oldukça doyurucu ve lezzetli bir çorbadır. Genellikle et suyu veya su ile pişirilen mısır ununa, kavrulmuş tereyağı ve pul biber eklenerek servis edilir. Yöresel sofraların vazgeçilmez başlangıçlarından biridir.
Bartın Mutfağı Hakkında
Bartın mutfağı, Batı Karadeniz'in bereketli toprakları ve hırçın denizinden beslenen, hem deniz ürünlerinin hem de hamur işlerinin ustalıkla sergilendiği bir lezzet durağıdır. Şehirde balık kültürü oldukça gelişmiştir; özellikle mevsiminde avlanan kalkan, mezgit ve hamsi sofraların baş tacıdır. Ancak Bartın denilince akla gelen ilk lezzetlerden biri, görsel bir şölen sunan ve onlarca çeşit malzemeyle hazırlanan Amasra salatasıdır. Bu salata, balık sofralarının olmazsa olmaz tamamlayıcısıdır. Hamur işleri de Bartın mutfağında geniş yer tutar. İç harcında kıyma yerine pirinç kullanılan 'Pirinçli Mantı', su böreği ve yöreye özgü 'Galla Bazlaması' gibi lezzetler, özellikle bayramlarda ve özel günlerde sıkça tüketilir. Ayrıca mısır unu ile yapılan 'Pumpum Çorbası' gibi yöresel çorbalar, kış aylarının vazgeçilmezidir. Sebze yemeklerinde ise doğadan toplanan otlar ve taze sebzeler ön plandadır; yumurtalı isbut (hodan) kavurması buna güzel bir örnektir. Tatlı kültüründe ise Bartın'ın kendine has 'Beyaz Baklavası' öne çıkar. Üzeri kızarmadan pişirilen bu baklava, hafifliği ve bol cevizli iç harcıyla bilinir. Ayrıca kabak burması, incir dondurması ve halışka gibi tatlılar da yöresel damak tadını yansıtır. Bartın mutfağı, doğal, taze ve mevsimsel ürünlerin geleneksel yöntemlerle işlendiği samimi bir Anadolu mutfağıdır.
Bartın Mutfak Kültürü
Bartın'ın yemek kültürü, yüzyıllardır süregelen 'Galla Pazarı' geleneğiyle iç içedir. Köylü kadınların kendi bahçelerinde yetiştirdikleri taze sebze, meyve ve süt ürünlerini sattıkları bu pazar, mutfağın tazeliğini garanti eder. Balık sofraları uzun ve keyiflidir; balığın yanında mutlaka özel soslu ve bol malzemeli salata tüketilir. Misafirperverlik, özel günlerde yapılan toplu yemekler ve bayramlarda ikram edilen beyaz baklava ile kendini gösterir. Mutfakta mısır unu kullanımı yaygındır ve kışlık hazırlıklar (tarhana, erişte, reçel) önemli bir yer tutar.
Bartın'nin Özel Malzemeleri
Bartın mutfağında kullanılan özel ve yerel malzemeler, yemeklerin karakteristik lezzetini oluşturur. Bu malzemeler, şehrin coğrafi konumu ve iklim koşulları sayesinde yetişen veya üretilen özgün ürünlerdir.
Bartın Mutfağında Pişirme Teknikleri
Bartın yöresel yemekleri, geleneksel pişirme teknikleri kullanılarak hazırlanır. Bu teknikler, yüzyıllardır süregelen deneyimlerle geliştirilmiş ve günümüze kadar aktarılmıştır.
Bartın Mutfağının Tarihçesi
Bartın'ın mutfak geçmişi, antik çağlarda 'Parthenios' olarak bilinen nehrin bereketi ve Karadeniz ticaret yolları üzerindeki konumuyla şekillenmiştir. Paphlagonia bölgesinin bir parçası olan şehir, tarih boyunca Cenevizliler, Bizans ve Osmanlı gibi farklı medeniyetlerin etkileşimiyle zenginleşmiştir. Özellikle Amasra'daki Ceneviz kolonisi geçmişi, deniz ürünlerine verilen önemi artırmıştır. Osmanlı döneminden miras kalan beyaz baklava gibi saray mutfağı esintileri, yerel halkın tarım ve balıkçılık alışkanlıklarıyla birleşerek bugünkü özgün yapısını oluşturmuştur.