Sivas Meşhur Yemekleri ve Yöresel Lezzetleri
Sivas mutfağı; tahıl, hamur işleri ve etin muazzam uyumuyla şekillenen, Peskütan çorbası ve Sivas köftesi gibi tescilli lezzetleriyle tanınan köklü bir Anadolu mutfağıdır.
Sivas mutfağında 13 farklı meşhur yemek bulunmaktadır. Bu yemekler, şehrin kültürel mirasını yansıtan ve nesilden nesile aktarılan özel tariflerdir.
Sivas'nin Meşhur Yemekleri
Sivas ilinde bulunan en popüler ve geleneksel yemekleri keşfedin. Her biri kendine özgü lezzeti ve hazırlanış şekliyleİç Anadolu mutfağının zenginliğini yansıtır.
Kelle Tatlısı
Sivas'ın Zara ve İmranlı ilçeleriyle özdeşleşmiş, görünümüyle bir kelleyi andıran şerbetli bir tatlıdır. İçerisinde bol miktarda fındık, ceviz, badem ve kuru üzüm bulunur; dışı çıtır hamurla kaplıdır. Yapımı ustalık gerektiren, enerji deposu bir tatlıdır.
Sivas Ketesi
İçi kavrulmuş unlu veya sade olarak hazırlanan, mayalı hamurdan yapılan ve fırında pişirilen bir çörektir. Dışı gevrek, içi yumuşak dokusuyla bilinir ve uzun süre tazeliğini korur. Özellikle bayramlarda ve özel günlerde sıkça yapılır.
Sübüra
Süt ve küçük kareler halinde kesilmiş hamur parçalarıyla yapılan hafif bir çorba veya yemektir. Piştikten sonra üzerine tereyağı gezdirilerek servis edilir. Hem çocukların sevdiği hem de mideyi yormayan geleneksel bir lezzettir.
Pezik Turşusu
Pancar bitkisinin sap kısımları (dalları) kullanılarak yapılan, Sivas'a özgü meşhur bir turşu çeşididir. Haşlanan pancar sapları sarımsak, sirke ve tuz ile salamura edilir. Yemeklerin yanında iştah açıcı olarak mutlaka sofrada bulunur.
Kesme Aşı
Ev yapımı erişte (kesme hamur) ve yeşil mercimekle hazırlanan, oldukça doyurucu bir çorba veya sulu yemektir. İçerisine soğanlı naneli sos eklenerek lezzetlendirilir. Sivas mutfağında 'gilik' adı verilen hamur parçalarıyla da zenginleştirilebilir.
Sivas Katmeri
Bol tereyağı ile yapılan, tel tel ayrılan ve dışı çıtır içi yumuşak bir hamur işidir. Sivas kahvaltılarının ve çay saatlerinin vazgeçilmezi olan bu katmer, odun ateşinde veya sac üzerinde pişirilir. Sade tüketilebileceği gibi peynirle de servis edilebilir.
Mirik Köfte
İnce bulgurla yapılan, misket büyüklüğünde yuvarlanan ve haşlanan pratik bir köfte çeşididir. Üzerine bol sarımsaklı yoğurt ve tereyağında yakılmış pul biber dökülerek servis edilir. Hem doyurucu hem de hafif bir yöresel lezzettir.
Sivas Kebabı
Sebzeli Sivas Kebabı olarak da bilinir; patlıcan, domates ve biberin kuzu etiyle birlikte fırınlanmasıyla yapılır. Şişlere dizilen sebze ve etler, taş fırınlarda veya özel ocaklarda pişirilerek sebzelerin suyuyla etin lezzetinin bütünleşmesi sağlanır. Özellikle yaz aylarında sıkça tüketilir.
Hingel
Sivas usulü mantı olarak da bilinen Hingel, genellikle patatesli veya kıymalı iç harç ile hazırlanan büyük hamur işidir. Haşlandıktan sonra üzerine bol tereyağlı sos ve sarımsaklı yoğurt dökülerek yenir. Şekli ve boyutuyla klasik mantıdan ayrılır.
Divriği Pilavı
Sivas'ın Divriği ilçesine has, Osmanlı saray mutfağını andıran zengin içerikli bir pilav çeşididir. Pirinç, nohut, kuzu eti, badem ve kuş üzümü ile hazırlanır, genellikle tencerenin dibine ve çevresine yufka döşenerek pişirilir. Özel günlerin ve davet sofralarının baş tacıdır.
Peskütan Çorbası
Sivas'a özgü bir kış hazırlığı olan peskütan (yoğurdun pişirilip kurutulmasıyla elde edilen bir ürün) ile yapılan besleyici bir çorbadır. İçerisine yarma (buğday) ve yeşil mercimek eklenir, üzerine ise naneli tereyağı sosu gezdirilir. Özellikle kış aylarında içimiyle ünlüdür.
Madımak Yemeği
Sivas yaylalarında kendiliğinden yetişen madımak otunun toplanıp pişirilmesiyle yapılan, yörenin en simgesel yemeğidir. Genellikle bulgur ve pastırma eklenerek pişirilir, üzerine sarımsaklı yoğurt dökülerek servis edilir. Zahmetli toplanma süreci ve eşsiz aromasıyla kültürel bir değere sahiptir.
Sivas Köftesi
Sivas'ın en meşhur lezzetlerinden biri olan bu köfte, sadece kıyma ve tuz kullanılarak hazırlanmasıyla diğer köftelerden ayrılır. İçerisine soğan, baharat veya ekmek içi konulmaz, bu da etin gerçek tadını ön plana çıkarır. Genellikle yanında közlenmiş biber, domates ve piyaz ile servis edilir.
İç Anadolu Bölgesindeki Diğer Şehirler
İç Anadolu bölgesindeki diğer şehirlerin meşhur yemeklerini de keşfedebilirsiniz.
Sivas Mutfağı Hakkında
Sivas mutfağı, coğrafi konumu ve sert iklim koşullarının etkisiyle şekillenmiş, kış hazırlıklarının büyük önem taşıdığı zengin bir kültüre sahiptir. Şehrin mutfak karakterini belirleyen en önemli unsurlar un, bulgur ve ettir. Özellikle kış aylarının uzun ve çetin geçmesi, Sivas halkını kurutma, tuzlama ve salamura gibi saklama yöntemlerinde uzmanlaştırmıştır. Yazın toplanan madımak, evelik gibi otlar kurutulur; süt ürünleri peskütan haline getirilerek kışa saklanır. Şehrin en ikonik lezzeti, sadece et ve tuz kullanılarak yapılan, içerisine ekmek veya baharat konulmayan Sivas Köftesi'dir. Bunun yanı sıra, Sivas'ın etli ekmeği de Konya'dan farklı olarak daha büyük parça etlerle ve kendine has hamuruyla yapılır. Kahvaltı kültürü de oldukça gelişmiştir; sabahın erken saatlerinde fırında pişmiş kelle yemek, Sivas'a özgü ritüellerden biridir. Sebze yemekleri arasında ise doğadan toplanan otların yeri ayrıdır. Özellikle Madımak yemeği, Sivaslılar için bir yemekten öte, toplanmasından pişirilmesine kadar sosyal bir etkinliktir. Hamur işlerinde ise Hingel (Sivas mantısı), Kete ve Katmer ön plana çıkar. Tatlılarda ise Kelle tatlısı ve Hurma tatlısı (Kalburabastı) şehrin damak tadını yansıtan önemli örneklerdir.
Sivas Mutfak Kültürü
Sivas mutfak kültürü, misafirperverlik ve paylaşım üzerine kuruludur. Düğünler, bayramlar ve özel günlerde kurulan 'konak sofraları' meşhurdur. Yemekler genellikle yer sofrasında ve tek bir kaptan (sinide) yenir, bu da birlik ve beraberliği simgeler. 'Kış yarısı' gibi mevsimsel döngülere bağlı kutlamalarda özel yemekler (örneğin hedik) pişirilir. Ayrıca tandır kültürü, hem ısınma hem de ekmek ve yemek pişirme aracı olarak evlerin vazgeçilmez bir parçası olmuştur.
Sivas'nin Özel Malzemeleri
Sivas mutfağında kullanılan özel ve yerel malzemeler, yemeklerin karakteristik lezzetini oluşturur. Bu malzemeler, şehrin coğrafi konumu ve iklim koşulları sayesinde yetişen veya üretilen özgün ürünlerdir.
Sivas Mutfağında Pişirme Teknikleri
Sivas yöresel yemekleri, geleneksel pişirme teknikleri kullanılarak hazırlanır. Bu teknikler, yüzyıllardır süregelen deneyimlerle geliştirilmiş ve günümüze kadar aktarılmıştır.
Sivas Mutfağının Tarihçesi
Sivas, tarih boyunca İpek Yolu üzerinde önemli bir durak olması ve Selçuklu Devleti'ne başkentlik yapması nedeniyle çok katmanlı bir mutfak mirasına sahiptir. Selçuklu saray mutfağının incelikleri ile Orta Asya'dan gelen göçebe Türkmen kültürünün et ve süt işleme teknikleri burada harmanlanmıştır. Tarihsel süreçte Ermeni mutfağının hamur işi ve meze kültüründen de etkilenen Sivas mutfağı, tarım ve hayvancılığa dayalı yapısını yüzyıllardır korumaktadır.